راهبردهای شناختی در یادگیری

راهبردهای شناختی در یادگیری

تأثیر خودتنظیمی گام به گام بر قدرت اراده و انگیزش تحصیلی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناس ارشد روانشناسی تربیتی، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، ،همدان، ایران
2 دانشیار گروه روانشناسی، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، ،همدان، ایران
3 استاد گروه روانشناسی، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، ،همدان، ایران
10.22084/j.psychogy.2026.31358.2818
چکیده
هدف:

این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی روش خودتنظیمی گام‌به‌گام بر افزایش قدرت اراده و انگیزش تحصیلی دانش‌آموزان پایه ششم ابتدایی انجام شد. اهمیت مطالعه در تلاش آن برای پیدا کردن راهی برای رشد قدرت اراده و انگیزه تحصیلی دانش‌آموزان است.



روش:

این مطالعه از نوع آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان پایه ششم شهرستان بهار در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ بود. نمونه‌گیری به روش هدفمند انجام و ۸۰ دانش‌آموز در آزمون قدرت اراده شرکت کردند. سپس ۳۴ نفر با پایین‌ترین نمرات انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۱۷ نفر) قرار گرفتند. ابزارهای گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه قدرت اراده نیک‌صفت و همکاران (۱۳۹۳) و پرسشنامه انگیزش تحصیلی هارتر (۱۹۸۱) بود. برای گروه آزمایش ۱۰ جلسه روش خودتنظیمی گام‌به‌گام اجرا شد و گروه گواه بدون مداخله باقی ماند. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۷ و با روش تحلیل کوواریانس چندمتغیره تحلیل شدند. اخذ رضایت آگاهانه از والدین انجام شد و پژوهش کد اخلاق کمیته اخلاق را دریافت کرد.

یافته‌ها:

نتایج نشان داد اجرای روش خودتنظیمی گام‌به‌گام تأثیر معناداری بر افزایش قدرت اراده (01/0>p) و انگیزش تحصیلی (05/0>p) داشته است. همچنین در مولفه‌های قدرت اراده، بعد انگیزشی در سطح (01/0>p) و بعد فراشناختی در سطح (05/0>p) به‌طور معناداری افزایش یافته‌اند، اما سایر مولفه‌ها تغییر معناداری نداشتند. در ابعاد انگیزش تحصیلی، بعد انگیزش درونی (05/0>p) افزایش معنادار داشته، ولی بعد انگیزش بیرونی تغییر معناداری نداشت.



نتیجه‌گیری:

روش خودتنظیمی گام‌به‌گام در افزایش قدرت اراده و انگیزش تحصیلی دانش‌آموزان پایه ششم مؤثر بود و پیشنهاد می‌شود هنگام نیاز در تغییر رفتار تحصیلی دانش‌آموزان بکار برده شود.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

The Effect of Step-by-Step Self-Regulation on Willpower and Academic Motivation

نویسندگان English

Seyed Hessam Mousavi 1
khosro rashid 2
Abolghasem Yaghoobi 3
Rasoul Kordnoghabi 3
1 M.A. in Educational Psychology, Faculty of Economic and Social Sciences, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran
2 Associate Professor, Department of Psychology, Faculty of Economics and Social Sciences, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran
3 Professor, Department of Psychology, Faculty of Economics & Social Sciences, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran
چکیده English

This study aimed to examine the effectiveness of the step-by-step self-regulation method in enhancing willpower and academic motivation among sixth-grade elementary students.



Using an experimental pretest-posttest design with a control group, researchers selected 80 sixth-grade students from Bahar County during the 2024–2025 academic year. Based on initial willpower scores, 34 students with the lowest results were chosen and randomly assigned to either an experimental or control group (17 each). Tools for data collection included the Willpower Questionnaire by Niksefat et al. (2014) and the Academic Motivation Questionnaire by Harter (1981). The experimental group received ten sessions of instruction in self-regulation techniques, while the control group received no intervention. Data were analyzed using SPSS v27 and multivariate analysis of covariance (MANCOVA).



Findings revealed that the self-regulation method significantly improved willpower (p < 0.01) and academic motivation (p < 0.05) in the experimental group. Within willpower dimensions, motivational (p < 0.01) and metacognitive (p < 0.05) aspects increased notably, while other components remained unchanged. As for academic motivation, intrinsic motivation showed meaningful growth (p < 0.05), whereas extrinsic motivation did not significantly shift.



In conclusion, the step-by-step self-regulation method proved effective in enhancing both willpower and internal academic motivation, making it a recommended strategy for improving student behavior and learning attitudes at the elementary level.

کلیدواژه‌ها English

Step-by-step self-regulation
willpower
academic motivation

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 25 بهمن 1404