راهبردهای شناختی در یادگیری

راهبردهای شناختی در یادگیری

اثربخشی الگوی پاسخ به مداخله در عملکرد خواندن و کارکردهای اجرایی دانش‌آموزان با اختلال خواندن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه شهید بهشتی
2 گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
10.22084/j.psychogy.2026.31375.2819
چکیده
هدف:

پژوهش حاضر باهدف تعیین اثربخشی الگوی پاسخ به مداخله در عملکرد خواندن و کارکردهای اجرایی دانش‌آموزان با اختلال خواندن انجام شد.



روش:

این پژوهش از نوع شبه‌آزمایشی با پیش‌آزمون - پس‌آزمون با گروه گواه و با استفاده از تحلیل واریانس عاملی مختلط ساده است. جامعه آماری، تمامی دانش‌آموزانی را شامل می‌شد که در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۳ به مرکز اختلال یادگیری شهرستان ورامین ارجاع داده شده بودند. تعداد ۳۰ دانش‌آموز به‌صورت در دسترس به‌عنوان نمونه انتخاب شدند و در دو گروه ۱۵ نفره (آزمایش و گواه) قرار گرفتند. سپس به افراد گروه آزمایش به مدت ۱۲ جلسه و هر هفته سه جلسه برنامه مبتنی بر الگوی پاسخ به مداخله (امین آبادی و همکاران، 1401) ارائه شد. در این زمان افراد گروه گواه هیچ‌گونه مداخله‌ای دریافت نکردند. از آزمون نارساخوانی (مرادی و کرمی‌نوری، ۱۳۸۱) و کارکردهای اجرایی بریف (جیویا، ایسکویث، گای و کنورثی، ۲۰۰۰) برای جمع‌آوری داده‌ها استفاده شد. داده ها با استفاده از نسخه 27 نرم افزار SPSS تحلیل شد.



یافته‌ها:

یافته‌های حاصل از تحلیل داده‌ها نشان داد که الگوی پاسخ به مداخله تأثیر معناداری بر کارکردهای اجرایی دانش‌آموزان دارای اختلال خواندن دارد (05/0>P). این کارکردها شامل بازداری، انتقال توجه، کنترل هیجانی، آغازگری، حافظه کاری، برنامه‌ریزی، سازماندهی مواد و پایش (کنترل) می‌باشد. همچنین نتایج حاکی از آن است که الگوی پاسخ به مداخله بر عملکرد خواندن این دانش‌آموزان نیز تأثیر معناداری دارد (05/0>P) که مؤلفه‌هایی مانند خواندن کلمات، زنجیره کلمات، قافیه، نامیدن تصاویر، درک متن، درک کلمات، حذف آوا، خواندن ناکلمات، نشانه حروف و نشانه مقوله را در بر می‌گیرد.

نتیجه‌گیری:

یافته‌های این پژوهش مؤید آن است که به‌کارگیری الگوی پاسخ به مداخله می‌تواند به‌عنوان رویکردی اثربخش در ارتقای عملکرد خواندن و کارکردهای اجرایی دانش‌آموزان با اختلال خواندن مورد استفاده قرار گیرد؛ لذا برنامه الگوی پاسخ به مداخله جهت بهبود نارساخوانی و کارکردهای اجرایی دانش‌آموزان با اختلال خواندن می‌تواند مورداستفاده درمانگران، معلمان و متخصصان آموزشی قرار بگیرد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Effectiveness of Response to intervention Model in Reading performance and Executive functions of students with dyslexia

نویسندگان English

samaneh tajik khaveh 1
elham hakimi rad 2
omid shokri 2
1 Faculty of Psychology and Educational Sciences, Shahid Beheshti University
2 Educational Psychology Dept., Faculty of Psychology and Educational Sciences, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
چکیده English

The Present Study Aimed to Determine the Effectiveness of the Response to Intervention Model on Reading Performance and Executive Functions in Students with Reading Disorders.

This Study Employed a Quasi-Experimental Pretest-Posttest Design with a Control Group and Utilized a Simple Mixed Factorial Analysis of Variance. The Statistical Population Included All Students Referred to the Learning Disabilities Center of Varamin.Total of 30 Students Were Selected Through Convenience Sampling and Assigned to Two Groups. The Experimental Group Received an RTI-Based Intervention Program Over 12 Sessions, With Three Sessions per Week, While the Control Group Received No Intervention During This Period. Data Were Collected Using the Reading Disability Test and the Behavior Rating Inventory of Executive Function.

The Results of the Data Analysis Indicated That RTI Model Had a Statistically Significant Effect on the Executive Functions of Students with Reading Disorders(p<0.05). These Executive Functions Included Inhibition, Shifting, Emotional Control, Initiation, Working Memory, Planning, Organization of Materials, and Monitoring. the Findings Showed That the RTI Model Had a Statistically Significant Effect on Students’ Reading Performance(p<0.05), Encompassing Components Such as Word Reading, Word Chains, Rhyming, Picture Naming, Reading Comprehension, Word Comprehension, Phoneme Deletion, Nonword Reading, Letter Signs, and Category Signs.

The Findings of the Present Study Support the Effectiveness of the Response to Intervention Model as an Effective Approach for Enhancing Reading Performance and Executive Functions in Students With Reading Disorder. Therefore, the RTI-Based Program Can Be Utilized by Therapists, Teachers, and Educational Specialists to Improve Dyslexia and Executive Functioning in Students With Reading Disorder.

کلیدواژه‌ها English

dyslexia
Response to intervention
Reading performance
Executive function

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 13 بهمن 1404